روش گام به گام طراحی مدیا فیلترها در تصفیه آب

 

طراحی صحیح مدیا فیلترها (Media Filter) در تصفیه آب فقط به انتخاب یک مخزن و پر کردن آن با چند نوع مدیا محدود نمی‌شود. . پارامترهای مختلفی برای طراحی صحیح و اصولی مدیا فیلترها در تصفیه آب می بایست مدنظر قرار گیرد.

در این راهنما، روش طراحی مدیا فیلتر به‌صورت مرحله‌ به‌ مرحله ارائه شده است. ابتدا داده‌ها و مبانی طراحی مشخص می‌شوند، سپس نوع و دانه‌بندی مدیا، قطر فیلتر، سایز مخزن و مقدار مدیاها تعیین شده و در پایان دبی مورد نیاز بک‌واش کنترل خواهد شد. برای روشن‌تر شدن روند محاسبات، یک مثال طراحی نیز در مقاله  به صورت کامل آورده شده است.

 

اطلاعات مورد نیاز برای طراحی مدیا فیلتر

داده های طراحی:

- دبی جریان ورودی به فیلتر (Q)

مبانی طراحی:

- نرخ فیلتراسیون در مدیاهای مختلف (برحسب m/h)

- نرخ بک واش در مدیاهای مختلف (برحسب m/h)

- حداقل ارتفاع مورد نیاز ستون بستر هر مدیا

- دانسیته توده (Bulk Density) مدیاهای مختلف

- Freeboard  موردنیاز: حداقل ۳۰٪ حجم بستر؛ در صورت تصریح مقدار بالاتر توسط سازنده، توصیه سازنده ملاک است.

- دانه‌بندی مدیاهای مختلف

- ابعاد و حجم مخازن فیلتر موجود در بازار

 

مراحل  طراحی مدیا فیلتر

 

1- انتخاب مدیا

- نوع مدیا

- دانه بندی

 

2- تعیین قطر فیلتر

- سطح مقطع فیلتر: تقسیم دبی جریان بر نرخ فیلتراسیون (نرخ فیلتراسیون طراحی انتخاب‌شده باید با محدودکننده‌ترین مدیای موجود در بستر سازگار باشد)

- محاسبه قطر فیلتر تئوری از روی سطح مقطع

- انتخاب قطر بزرگتر تجاری بر اساس سایز قطرهای مخازن موجود در بازار

- بررسی مجدد نرخ فیلتراسیون بر اساس قطر جدید

 

3- تعیین سایز مخزن و وزن مدیاها

- بررسی سایزهای مخزن FRP موجود در بازار با قطر مشخص‌شده در مرحله قبل

- تعیین حداقل ارتفاع مورد نیاز هر مدیا و مجموع ارتفاع بستر

- اضافه کردن Freeboard موردنیاز (حداقل ۳۰٪ حجم بستر یا مقدار بالاتر توصیه‌شده توسط سازنده) برای بررسی فضای قابل استفاده اضافی مخزن

- توزیع مجدد ارتفاع لایه‌های مدیا بر اساس نزدیک بودن نسبت l/de (غیر از لایه گراول) در صورت وجود فضای اضافه در مخزن

- نهایی کردن سایز مخزن، ارتفاع لایه‌ها، وزن مدیاهای مختلف (براساس حجم و دانسیته توده مدیا) و Freeboard نهایی موجود در مخزن

 

4- دبی مورد نیاز بک واش

- محاسبه دبی موردنیاز بک‌واش (در فیلترهای چندمدیایی، نرخ بک‌واش بر اساس بالاترین حداقل نرخ بک‌واش موردنیاز در میان مدیاهای مورد استفاده تعیین می‌شود؛ مشروط بر اینکه این نرخ از حداکثر نرخ مجاز بک‌واش سایر مدیاها تجاوز نکند.)

- کنترل امکان تأمین دبی موردنیاز بک‌واش

- کنترل امکان عبور دبی موردنیاز بک‌واش از مسیر تخلیه

 

جدول مرجع  طراحی مدیا فیلتر

 

مدیا دانه بندی مرجع

قطر موثر

de

(mm)

نرخ فیلتراسیون

 (m/h)

نرخ بک‌واش (m/h) حداقل ارتفاع بستر Bulk Density تقریبی (kg/m³) حداقل Bed Expansion

سیلیس

 

 

 

0.5 -1.5 mm

0.6 5-12    37-49   

تک‌مدیا: 600 mm

مولتی‌مدیا: 200 mm

1600 ≈35٪

1–3 mm

1.2 1560

3–5 mm

3.4 1520

5–8 mm

5.6 1480
سیلیس شیشه ای 0.6–1.0 mm 0.7  <20  >30 600 mm 1250 >20%

 

 

 

حداقل Bed Expansion

Bulk Density تقریبی (kg/m³)

حداقل ارتفاع بستر

نرخ بک‌واش مبنای طراحی (m/h)

نرخ بک‌واش مرجع (m/h)

نرخ فیلتراسیون مبنای طراحی

 (m/h)

نرخ فیلتراسیون مرجع

 (m/h)

قطر موثر

de

(mm)

دانه‌بندی مرجع

مدیا

≈35٪

≈1450–1600

تک‌مدیا: 600 mm مولتی‌مدیا: 200 mm

40

37–49

12

5–12

 

General

سیلیس

1600

0.6

0.5 -1.5 mm

1560

1.2

1–3 mm

1520

3.4

3–5 mm

1480

5.6

5–8 mm

≥20٪

1250

600 mm

30

>30

15

<20

0.7

0.6–1.0 mm

Glass Media

≈35٪

500

660 mm

40

29-40

10

10-12

0.75

8×30 Mesh ≈ 0.60–2.4 mm

کربن فعال گرانول (GAC)

≥20٪

800

تک‌مدیا: 600 mm مولتی‌مدیا: 300 mm

35

29–44

12

8-20

1.5

1.4–2.7 mm

آنتراسیت

≥40٪

1200

400 mm

25

24–29

10

7.5-10

0.7

12×40 Mesh ≈ 0.40–1.7 mm

Ironix

 

 

یک مثال طراحی مدیا فیلتر

 

مثال) طراحی یک فیلتر مولتی مدیا برای دبی 5/1 مترمکعب بر ساعت:

1-      انتخاب مدیا

-         نوع و دانه بندی مدیا:

لایه زیرین: گراول با دانه بندی 5-8 میلیمتر

لایه میانی: سیلیس با دانه بندی 0.6-1 میلیمتر

لایه بالایی: آنتراسیت با دانه بندی 1.4-2.7 میلیمتر

2-    تعیین قطر فیلتر

بر اساس جدول راهنما، نرخ فیلتراسیون برای سیلیس و آنتراسیت را 12 m/hr در نظر می گیریم. بنابراین:

A = Q/V = (1.5 m3/hr )/ (12 m/hr) = 0.125 m2 → D = 40 cm = 16 inch

بنابراین مخزن FRP با قطر 16 اینچ مناسب است که خوشبختانه با همین سایز (65*16) در دسترس نیز می باشد.

3-   تعیین سایز مخزن و وزن مدیاها

مخزن انتخابی: 65*16 (قطر 40 و ارتفاع 162.5 سانتیمتر)

بر اساس جدول راهنما، حداقل ارتفاع مورد نیاز بسترها به این صورت خواهد بود:

گراول: 15 سانتیمتر (تا بالای نازل)

سیلیس: 20 سانتیمتر

آنتراسیت: 30 سانتیمتر

فضای خالی بالا برای بک واش (30% مجموع مقادیر فوق): 20 سانتیمتر

مجموع: 85 سانتیمتر

از آنجاییکه مجموع حداقل ستون مورد نیاز (85 سانتیمتر) از ارتفاع مخزن (162.5 سانتیمتر) کمتر است، با در نظر گرفتن نزدیک بودن نسبت L/de (غیر از لایه گراول) مدیاها می توان نسبت به افزایش و توزیع مجدد لایه ها اقدام نمود که به صورت زیر می شود:

 

l/de

ارتفاع ستون (l)   (mm)

حجم مدیا (lit)

وزن مدیا (KG)

اندازه موثر دانه بندی (de) (mm)

دانسیته توده

(Kg/Lit)

مدیا

450

675

87.5

70

1.5

0.8

آنتراسیت (لایه بالا)

482

289

37.5

60

0.6

1.6

سیلیس (لایه میانی)

 

156

20.3

30

 

1.48

گراول

 

 

43.6

 

 

 

فضای خالی بک واش

 

 

188.9

 

 

 

کل فضای مورد نیاز

 

همانطور که مشاهده می شود، با این چینش مدیا و در نظر گرفتن 30% فضای Freeboard به مجموع 188.9 لیتر میرسیم که از حجم کل 191.7 لیتری مخزن 1665 کمتر بوده و قابل قبول است.

4-    دبی مورد نیاز بک واش

با دانستن قطر فیلتر (16 اینچ) و نرخ بک واش بر اساس جدول راهنما (40 m/hr)، می توان دبی مورد نیاز بک واش را به روش زیر محاسبه نمود:

Q backwash = 40 m/hr * 3.14 * 16 * 16 * 0.00065 / 4 = 5.2 m3/hr

 

1665-Multimedia-Filter-1000

 

جمع‌بندی طراحی فیلتر مولتی مدیا

 

در طراحی فیلتر مولتی مدیا، قطر مخزن باید بر اساس دبی و نرخ فیلتراسیون مناسب انتخاب شود، اما انتخاب نهایی مخزن به قطر محدود نیست و باید هم‌زمان فضای لازم برای ارتفاع بستر مدیاها و Freeboard مورد نیاز نیز کنترل شود. پس از انتخاب مخزن، ارتفاع و مقدار مدیاها با توجه به مشخصات طراحی و فضای واقعی مخزن نهایی می‌شود و در نهایت دبی بک‌واش و امکان تأمین و تخلیه آن بررسی می‌گردد.

به همین دلیل، طراحی فیلتر مولتی مدیا یک فرآیند مرحله‌ای و در عین حال تکرارشونده است؛ ممکن است پس از انتخاب یک سایز تجاری مخزن، لازم باشد ارتفاع لایه‌ها و فضای خالی دوباره کنترل شوند تا ترکیب نهایی از نظر فیلتراسیون، چیدمان مدیا و بک‌واش قابل قبول باشد. روش ارائه‌شده در این مقاله چارچوبی منظم برای انجام همین بررسی‌ها فراهم می‌کند.

نوشته شده توسط : محمدرضا برابی
منبع :

نظرات

CAPTCHA reload_32
پاسخگوی شما هستیم
یکی از راه های زیر را برای ارتباط انتخاب کنید:
پشتیبانی بله پشتیبانی واتس‌اپ ☎ تماس با ما