روش کار شیر چندراهه فیلتر شنی استخر

در این ویدیو درباره کاربرد و روش کار شیرهای چندراهی (Multiport Valve) که روی فیلترهای شنی و فیلترهای دیاتومه نصب می‌شوند، توضیحاتی ارائه می شود.

در فیلترهای شنی، شیر چندراهی گاهی در بالای فیلتر و در بعضی مدل‌ها در کنار فیلتر نصب می‌شود، اما از نظر عملکرد هیچ تفاوتی با هم ندارند.

اجزای شیر چندراهی

شیر چندراهی معمولاً سه پورت اصلی دارد:

1. پورت ورودی (Inlet): که از سمت پمپ تصفیه به شیر متصل می‌شود.

2. پورت خروجی (Outlet): که آب تصفیه‌شده را به سمت استخر برمی‌گرداند.

3. پورت فاضلاب (Waste / Drain): که با لوله یا شلنگ به فاضلاب یا محل دورریز آب هدایت می‌شود.

وضعیت های کاری شیر چندراهی

پوزیشن‌ها (وضعیت های کاری) رایج شیرهای چندراهی شامل موارد زیر است:

• فیلتر (Filter)

• بک‌واش (Backwash)

• شستشو (Rinse)

• دورریز (Waste)

• گردش آب (Recirculate)

• بسته (Closed)

• زمستان (Winter) – که البته در برخی مدل‌های شیر درنظر گرفته شده است.

در عمل، حدود ۸۰٪ مواقع با تنها سه حالت Filter، Backwash  و Rinse سر و کار داریم.

روش تغییر وضعیت شیر

برای تغییر وضعیت شیر، کافی است دسته شیر را کمی به پایین فشار دهید تا از شیار خارج شود، سپس آن را بچرخانید و در وضعیت جدید قرار دهید تا دوباره در شیار قفل شود.

نکته مهم: به هیچ عنوان، به هیچ عنوان، در زمان روشن بودن پمپ تصفیه، وضعیت شیر فیلتر را تغییر ندهید.

همان‌طور که هنگام تعویض دنده در رانندگی کلاچ می‌گیرید، اینجا هم باید همیشه این ترتیب را رعایت کنید:

1. پمپ را خاموش کنید

2. وضعیت شیر را تغییر دهید

3. سپس پمپ را دوباره روشن کنید

در غیر این صورت، واشر عنکبوتی داخل شیر آسیب می‌بیند و آب‌بندی شیر از بین می‌رود. یکی از نشانه‌های خرابی این واشر این است که فیلتر در حالت سرویس است، اما از پورت Waste به‌صورت مداوم آب خارج می‌شود.

توضیح وضعیت های کاری مختلف شیر چندراهه

وضعیت فیلتر (Filter)

این حالت، وضعیت پیش‌فرض فیلتر است. آب از استخر وارد فیلتر می‌شود، از بالا روی سیلیس می‌ریزد، آلودگی‌ها در بستر سیلیس گرفته می‌شوند و آب تصفیه‌شده از طریق نازل‌ها و لوله مرکزی دوباره به استخر برمی‌گردد.

معمولاً فیلتر روزانه حدود ۸تا ۱۰ ساعت (بسته به تایمر و شرایط استخر) در این حالت کار می‌کند.

بک‌واش (Backwash)

بک‌واش دو کاربرد اصلی دارد:

حالت اول: بعد از جاروی استخر (در شرایطی که آلودگی خیلی زیاد نیست) و استفاده از پمپ تصفیه برای جارو

حالت دوم (مهم‌تر): بعد از مدتی کار کردن و کثیف شدن فیلتر که باعث افزایش فشار در فیلتر شده و اگر بک‌واش انجام نشود، فشار زیاد ممکن است به بدنه فیلتر آسیب بزند.

چه زمانی بک‌واش لازم است؟

- از روی گیج فشار روی شیر فیلتر مشخص می‌شود.
- فشار فیلتر در حالت تمیز عدد مشخصی دارد (وابسته به سایز پمپ، فیلتر و لوله‌کشی).
- هر زمان فشار فیلتر حدود ۸ تا ۱۰ PSI نسبت به حالت تمیز افزایش پیدا کرد، زمان بک‌واش است.

نحوه انجام بک‌واش:

1. پمپ را خاموش کنید

2. شیر را روی Backwash قرار دهید

3. پمپ را روشن کنید.

در این حالت، آب از پایین وارد فیلتر می‌شود، سیلیس‌ها را منبسط می‌کند و آلودگی‌ها از طریق پورت Waste به فاضلاب می‌روند.

مدت بک‌واش را از روی سایت‌گلس (شیشه بازدید) تشخیص می‌دهیم؛ ابتدا آب کدر است و بعد از چند دقیقه شفاف می‌شود. وقتی آب شفاف شد، بک‌واش تمام است.

نکته مهم: حداقل ۲۴ساعت بعد از افزودن مواد شیمیایی یا کلر نباید بک‌واش انجام شود، چون مواد شیمیایی هم هدر می‌روند.

شستشو (Rinse)

وضعیت شستشو بعد از بک‌واش استفاده می شود:

1. پمپ را خاموش می‌کنیم

2. شیر را روی Rinse می‌گذاریم.

3. پمپ را روشن می‌کنیم.

در این حالت:

• آلودگی‌های باقی‌مانده خارج می‌شوند.

• بستر سیلیس دوباره متراکم و آماده سرویس مجدد می‌شود.

وقتی آب خروجی در سایت‌گلس شفاف شد (معمولاً کمتر از یک دقیقه)، شستشو تمام است. سپس پمپ را خاموش کرده و شیر را به حالت Filter برمی‌گردانیم.

دورریز (Waste)

در این حالت، آب بدون عبور از فیلتر مستقیماً از پورت Waste خارج می‌شود.

کاربردها:

1. پایین آوردن سریع سطح آب استخر (بعد از بارندگی یا پر شدن بیش از حد)

2. جاروی استخر با آلودگی بسیار بالا (لجن، جلبک مرده، مواد منعقدکننده ته‌نشین‌شده)

در این شرایط نباید آلودگی وارد فیلتر شود، چون فیلتر سریعاً دچار گرفتگی می‌شود.

گردش آب (Recirculate)

در این حالت، آب بدون عبور از فیلتر فقط در استخر گردش می‌کند.

کاربردها:

• زمانی که فیلتر خراب است و نیاز به تعمیر دارد.

• بعد از اضافه کردن مواد منعقدکننده به استخر. این مواد نباید مستقیماً وارد فیلتر شوند، اما باید چند ساعت در آب پخش شوند.

بسته (Closed)

در این وضعیت، تمام پورت‌ها بسته هستند. کاربرد کمی دارد، مثلاً هنگام سرویس پمپ.

نکته مهم: در حالت Close به هیچ وجه پمپ را روشن نکنید.

زمستان (Winter)

هدف این حالت، جلوگیری از ترکیدن شیر در اثر یخ‌زدگی آب در فصل سرماست.

 این وضعیت بصورت جداگانه در برخی برندها مثل Hayward  و Pentair وجود دارد. اما در سایر شیرها نیز کافی است تا دسته شیر بین دو پوزیشن قرار گیرد. در این وضعیت، تمامی پورت‌های شیر باز خواهند بود.

نکته مهم:  در وضعیت Winter پمپ نباید روشن شود.

جمعبندی

در این توضیح، با پوزیشن‌های مختلف شیر فیلتر شنی و کاربرد هر کدام آشنا شدیم. رعایت این نکات باعث می‌شود:

• آب استخر همیشه شفاف و تمیز بماند.

• عمر فیلتر و شیر چندراهی سال‌ها افزایش پیدا کند.